Enter Title
کمينه
تاریخچه عمارت عین الدوله
اين باغ- عمارت، محل اقامت ييلاقي وزير سه دوره حساس تاريخي در دوران قاجار، «عين‌الدوله» بوده است و تقريباً همزمان با تغيير حكومت از قاجار به پهلوي به محل سكونت دايم خانوادة‌ هروي«بصيرالدوله» مبدل گشته است. اين مكان، در زمان احداث (بين سال‌هاي 1330-1310 هـ . ق) شامل يك عمارت تشريفاتي، استخري بزرگ و باغات بسياري در اطراف بوده و در سال 1376 هـ‌ . ش در حالي كه از سال‌ها پيش ويران و متروك شده بود، شناسايي گرديد و در تاريخ 1377/04/04 باشمارة‌ 2042 در فهرست آثار ملي ايران به ثبت رسيد.
عين الدوله
سلطان احمد ميرزا عين‌الدوله فرزند يكي از نزديكان فتحعلی شاه قاجار بود كه در سال 1261 هـ . ق در تهران متولد شد. در مدرسه دارالفنون، او شاگردی درس خوان نبود؛ لذا ناصرالدين شاه او را به تبريز نزد وليعهد مظفر الدين ميرزا فرستاد. در آنجا او با فن خوشنويسی آشنايی پيدا كرد و نيز علومی را آموخت كه اسباب موفقيت او را فراهم آورد تا امير نظام شهرهايی چون هشترود و میاندو آب گردد.
وليعهد كه احمد ميرزا بسيار مورد توجهش بود، دختر خود «انيس الدوله» را به عقد او درآورد و او را به حكومت كردستان منسوب كرد. در اين زمان بود كه لقب «عين الدوله» از سوی ناصرالدين شاه به او اعطا شد.
او كه همواره همراه مظفر‌الدين ميرزا بود، پس از قتل ناصرالدين شاه در سال 1313 هـ .ق امير دربار شاه جديد شد و بعد نيز به حكومت تهران منسوب گرديد. پس از سرنگونی رقيبش امين السلطان به فاصله ‌چند روز وزير داخله  و سپس صدراعظم و اتابك اعظم شد. او كه در ابتدا از مخالفان سرسخت مشروطه بود، مورد غضب مردم و شاه قرار گرفت و عزل شد. ولی با سياست و تدبير و هواداری از مشروطه خواهان دوباره به صدراعظمی انتخاب گرديد. او وزيري مقتدر و دانا در امور اقتصادی حكومت بود و با اقداماتش كه بيشتر در زمينة گمرك و ماليات بود و سياستي كه درباره هوس‌های شاه برای سفرهای متعدد به فرنگ بود، پيش گرفت، توانست بخش قابل توجهی از بدهی ‌های خارجی دولت قاجار را تسويه كند.
عين‌الدوله كه پس از صدور فرمان مشروطيت از سردمداران و حاميان اصلی مشروطه خواهان شده بود، پس از عزل محمد شاه در سال 1330 هـ . ق.، در كابينه دولت مشروطه نيز وزير داخله و سپس صدر اعظم و رييس دولت گرديد.
 
كنفرانس تهران
از روز 6 تا 9 آذرماه سال 1322 هـ . ش (مصادف با دسامبر 1943 ميلادي) كنفرانس تهران، چهارمين كنفرانس سران كشورهای انگليس، امريكا و شوروی ، به منظور توافق درباره  چهره جهان پس از جنگ جهانی دوم به صورت سری برگزار  شد كه طی اين رويداد، عمارت عين‌الدوله (منزل بصيرالدوله هروی)، محل اسكان سران اين كشورها يعنی چرچيل، روزولت و استالين بوده است. عكس تاريخی اين سه رهبر سياسی قرن 20 در كنار يكديگر در ايوان شمالی بناي عين‌الدوله، يادگاری از اين رويداد است.
 
درباره بنا و باغ عين‌الدوله
ساختمان اوليه كه متعلق به عين‌الدوله وزير قاجار بوده، يك عمارت اعيانی ولی ساده‌ ييلاقی در دو طبقه بوده كه در طبقه همكف شامل يك شاه‌نشين با سقف آيينه‌كاری شده و تزئينات و دو راهرو در دو طرف آن قرارداشته است وتوسط یک راه ‌پله به سمت شمال شرقی به طبقه دوم راه می ‌يافته است.
باغات اطراف كه تمام منطقه را پوشش می‌داده، به مرور تفكيك شده‌اند. قطعه زمين باغ اصلی به شكل مستطيلی شمالی جنوبی به مساحت 11900 مترمربع با دو ورودی اصلی درسمت شمال و جنوب و دو ورودی فرعی در دو جهت شرق و غرب بوده كه در حال حاضر هر دو ورودی شرقی وغربی به دو كوچه از طرفين محصور و مسدود شده‌اند.(هر چند ورودی سمت شرق تا مدت‌ها به عنوان ورودی اصلی برای ساكنين مورد استفاده قرار می ‌گرفته كه مطبخ و خانه سرايدار در آن سمت قرار داشته است).
درب اصلی و تشريفاتی مجموعه در ضلع شمالی بوده كه هم اكنون نيز تنها ورودی محل می ‌باشد و ساختمان عمارت نيز در پلان اوليه در اين سمت قرار دارد.
بعدها عمارت توسط  بصيرالدوله در چند مرحله تغيير شكل می يابد. بدين منظور ابتدا سالنی در سمت شمالی شاه نشين جهت تقويت قسمت ورودی ساختمان ايجاد می ‌شود كه منجر به پديد آمدن بالكنی در طبقه دوم می‌‌گردد. در مرحله بعد مكان راه پله از شمال شرقی به ميان ضلع غربی تغيير می‌‌يابد و ضمن گسترش سالن ضلع شمالی، در طبقه همكف ، چند اتاق به صورت دو گوشواره‌ قرينه در دو سمت بنا ساخته شد و با ايجاد سرويس بهداشتی و حمام درون عمارت (در قسمت ميانی طبقه همكف) ساختمان، تغييرات نهايی جهت فراهم آوردن فضا براي سكونت دايم خانواده را می ‌پذيرد.
 
مرمت و باز زنده‌سازی
 ملك باقی مانده كه شامل عمارت و مقداری از باغ اطراف آن است، متعلق به دختر دكتر هروی به نام شيرين بوده كه پس از يك توافق در سال 1375 در تملك شهرداری منطقه چهار تهران قرار می‌گيرد. وضعيت بنا در سال 1376 گزارش شده كه طبق آن عمارت درون ملك كاملاً ويران و مخروب و تمام درختان سمت جنوب آن دچار سوختگی گرديده و زمينی كه از قسمت جنوبی بنا منفك و گود برداری شده، بخشي از عرصه همين منزل بوده كه مكان استخر سابق باغ می ‌باشد و باعث شده گودبرداری فعلی به عمق 10 متر با اين طراحی هماهنگ شود. لازم به ذكر است بنای برج پی ‌ريزی شده در اين محل به علت شكايت‌‌های ميراث فرهنگی و اهالی محل در سال 1378 متوقف شد. پس از آن تعميرات بنا از مهرماه سال 1381 آغاز گرديده و طی چند مرحله تغييرات به شكل فعلی در آمده است تا در بهار سال 1386 و به مناسبت صدمين سالگرد بلديه تهران  به دست شهردار محترم شهر تهران افتتاح و توسط سازمان زيباسازی به بهره‌برداری رسيد.
در سال 1387، سازمان زيباسازی شهر تهران، ضمن تجهيز فضاهای داخلی و خارجی عمارت جهت تعريف كاربری نگارخانه، فعاليت خود را در زمينه حمايت و گسترش هنرهای شهری پيگيری كرده است. در حال حاضر نگارخانه‌ برگ كه يكی از معتبرترين و پرسابقه‌ترين نگارخانه‌های ايران است باگشايش دوباره خود درتاريخ 18 مهرماه 1387 در مكان جديد آن مجموعۀ عمارت عين‌الدوله، دور تازه‌ای از فعاليتشن را آغاز كرده است.